Diagnostyka

Wrodzona stopa końsko-szpotawa rozwija się w drugim trymestrze ciąży (po 12 tygodniu), dlatego nie da jej się zdiagnozować wcześniej. Czasami w 16 tygodniu ciąży wada ta może być już widoczna na obrazie ultrasonograficznym, ale jest to możliwe tylko dzięki coraz lepszemu sprzętowi do USG (z możliwością obrazowania 3D i 4D). Stopy końsko-szpotawe najczęściej diagnozuje się podczas badania połówkowego (20-24 tydzień ciąży).

Należy jednak pamiętać, że potwierdzenie diagnozy ostatecznie nastąpi dopiero po porodzie. Oznacza to, że na podstawie badania USG lekarz nie jest w stanie stwierdzić czy stopy są zdeformowane rzeczywiście czy są zdrowe a tylko układają się w taki sposób w macicy. Lekarz nie jest również w stanie określić stopnia zaawansowania wady, czyli czy stopy są miękkie i szybko będą poddawać się korekcji czy jest wręcz przeciwnie.

usg3

Stopę końsko-szpotawą można zdiagnozować podczas rutynowego badania ultrasonograficznego (2D).

Jeśli lekarz podczas badania podejrzewa, że stopy dziecka są końsko-szpotawe, warto przeprowadzić badanie ultrasonograficzne ponownie wykorzystując obrazowanie 3D lub 4D. W trakcie USG 3D dziecko jest widoczne na ekranie monitora w trzech wymiarach jako nieruchoma bryła. Dzięki trójwymiarowości lekarz może dokładniej obejrzeć płód z zewnątrz. Stopy dziecka mogą być obracane na monitorze i oglądane z różnych stron. Wykorzystując obrazowanie 4D na obrazie monitora pojawia się również ruch dziecka. Dzięki temu lekarz może zobaczyć jaki zakres ruchu wykonuje dziecko stopami.

Ponieważ stopy końsko-szpotawe mogą być wynikiem innych wad i zespołów, warto poprosić lekarza by dokładnie zbadał dziecko pod kątem ewentualnie występujących anomalii, np. artogrypoza czy zespół Downa. Oczywiście: potwierdzenie diagnozy jednoznacznie nastąpi dopiero po porodzie.

USG, 22 tydzień ciąży

USG 2D, 22 tydzień ciąży

USG, 22 tydzień ciąży

USG 2D, 22 tydzień ciąży

USG 2D, 32 tydzień ciąży

USG 2D, 32 tydzień ciąży

USG 3D, 22 tydzień ciąży

USG 3D, 22 tydzień ciąży

Jaka działa USG?
Do obrazowania wnętrza ludzkiego ciała wykorzystywane są fale akustyczne o wysokiej częstotliwości, niesłyszalne dla ludzkiego ucha, w zakresie od 1 do 10 MHz.Fale te bezboleśnie wnikają do naszego ciała i rozchodzą się, nie uszkadzając komórek. Są bezpieczniejsze, w przeciwieństwie do promieni rentgenowskich. Na dodatek nie trzeba wprowadzać do organizmu żadnych płynów, aby powstał kontrast. Każdy narząd odbija ultradźwięki inaczej, dzięki czemu można rozpoznać jego strukturę. Można powiedzieć, że ultrasonograf układa odbite fale w obrazy, rejestruje kształty i dzięki temu widać odchylenia od normy. Działa podobnie jak system nadawczy nietoperza, “widzącego” otoczenie i przeszkody, które odbijają wysyłane przez niego ultradźwięki. Ważną częścią aparatu jest głowica, w której znajduje się przetwornik ultradźwięków. Obraz narządu lub wybranej tkanki powstaje na monitorze dzięki temu, że impuls akustyczny zostaje zamieniony na elektryczny.
Co pokazuje USG?
Narządy ludzkie mają różne echogeniczności. Oznacza to, że w różny sposób odbijają fale ultradźwiękowe. W rezultacie, na ekranie wyświetlane są granice i struktury narządów. Badanie USG we wczesnej ciąży pokazuje zagnieżdżone zapłodnione jajo i rozwijający się z niego embrion. W zaawansowanym stadium ciąży zwykle nie widać ciała całego płodu. Podczas kręcenia głowicą są dostrzegalne jedynie poszczególne części: głowa, kończyny, narządy, które mogą być mierzone, można ocenić ich strukturę i rozwój. Można oszacować również pozycję embrionalną, ilość płynu owodniowego i stan dopływu krwi do łożyska i pępowiny oraz sprawdzić czy płód prawidłowo się rozwija. Interpretacja obrazu USG wymaga bardzo dużego doświadczenia.

Badania USG w ciąży a diagnoza stóp końsko-szpotawych?

W niezagrożonej i prawidłowo rozwijającej się ciąży badania USG wykonuje się 3-4 razy. Takie badanie nie wiąże się z żadnym ryzykiem powikłań u matki i dziecka, dlatego można wykonywać je często, a w szczególności gdy lekarz podejrzewa jakieś powikłania.
  • Pierwsze badanie USG pomiędzy 6 a 8 tygodniem ciąży - podczas tego badania lekarz jest w stanie określić czy płód zagnieździł się w jamie macicy, jaki jest jego wiek i jaka będzie przybliżona data porodu.
  • Drugie badanie USG pomiędzy 11 a 14 tygodniem ciąży, tzw. USG genetyczne - służy do diagnostyki wad genetycznych (przeziernośc karkowa) i nieprawidłowości rozwoju płodu (budowa poszczególnych częsci ciała i narządów, czynność serca i mózgu);
  • Trzecie badanie USG pomiędzy 20 a 24 tygodniem ciaży, tzw. USG połówkowe - Podczas tego badania szczególną uwagę zwraca się na budowę czaszki, kręgosłupa, nerek i serca, aby wykluczyć ich wady wrodzone. Jest to możliwe, ponieważ dziecko jest już na tyle duże, a szkielet nie jest skostniały i nie zasłania ich całkowicie. PODCZAS TEGO BADANIA NAJCZĘŚCIEJ UJAWNIAJĄ SIĘ STOPY KOŃSKO SZPOTAWE.
  • Czwarte badanie USG w okolicy 36 tygodnia ciąży - służy sprawdzeniu w jakiej pozycji ułożone jest dziecko przed porodem, ocenie ilości płynu owodniowego, a także wielkości płodu i stanu łożyska.

Jeśli już wiesz, że Twoje dziecko może mieć wrodzoną stopę końsko-szpotawą, zdobądź potrzebną Ci wiedzę: począwszy od tego czym jest wada, poprzez sposób jej leczenia aż do informacji o potencjalnych trudnościach wynikających ze specyfiki tej wady. Możesz również skontaktować się z lekarzem, który ma doświadczenie w diagnozowaniu i leczeniu tej choroby. Ustal z nim strategię leczenia, by potem, gdy urodzi się dziecko, móc jak najpełniej wykorzystać czas na bycie razem z dzieckiem i radość, że ono jest już blisko Ciebie.