Diagnostyka

Wrodzona stopa końsko-szpotawa rozwija się w drugim trymestrze ciąży (po 12 tygodniu), dlatego nie da jej się zdiagnozować wcześniej. Czasami w 16 tygodniu ciąży wada ta może być już widoczna na obrazie ultrasonograficznym, ale jest to możliwe tylko dzięki coraz lepszemu sprzętowi do USG (z możliwością obrazowania 3D i 4D). Stopy końsko-szpotawe najczęściej diagnozuje się podczas badania połówkowego (20-24 tydzień ciąży).

Należy jednak pamiętać, że potwierdzenie diagnozy o stopach końsko-szpotawych nastąpi dopiero po porodzie. Oznacza to, że na podstawie badania USG lekarz nie jest w stanie stwierdzić czy stopy są zdeformowane czy zdrowe i w macicy układają się w taki sposób jak stopy końsko-szpotawe. Lekarz nie jest również w stanie określić stopnia zaawansowania wady, czyli czy stopy są miękkie i szybko będa poddawać się korekcji czy wręcz przeciwnie.

usg3

Stopę końsko-szpotawą można zdiagnozować podczas rutynowego badania ultrasonograficznego (2D).

Jeśli lekarz podczas badania podejrzewa, że stopy dziecka są końsko-szpotawe, warto przeprowadzić badanie ultrasonograficzne ponownie wykorzystując obrazowanie 3D lub 4D. W trakcie USG 3D dziecko jest widoczne na ekranie monitora w trzech wymiarach jako nieruchoma bryła. Dzięki trójwymiarowości lekarz może dokładniej obejrzeć płód z zewnątrz. Stopy dziecka mogą być obracane na monitorze i oglądane z różnych stron. Wykorzystując obrazowanie 4D na obrazie monitora pojawia się również ruch dziecka. Dzięki temu lekarz może zobaczyć jaki zakres ruchu wykonuje dziecko stopami.

Stopy końsko-szpotawe mogą wskazywać na inne wady genetyczne. Warto poprosić lekarza by dokładnie zbadał dziecko pod kątem innych chorób (np. artogrypoza, Zespół Downa).

USG, 22 tydzień ciąży

USG 2D, 22 tydzień ciąży

USG, 22 tydzień ciąży

USG 2D, 22 tydzień ciąży

USG 2D, 32 tydzień ciąży

USG 2D, 32 tydzień ciąży

USG 3D, 22 tydzień ciąży

USG 3D, 22 tydzień ciąży

Jaka działa USG?
Do obrazowania wnętrza ludzkiego ciała wykorzystywane są fale akustyczne o wysokiej częstotliwości, niesłyszalne dla ludzkiego ucha, w zakresie od 1 do 10 MHz.Fale te bezboleśnie wnikają do naszego ciała i rozchodzą się, nie uszkadzając komórek. Są bezpieczniejsze, w przeciwieństwie do promieni rentgenowskich. Na dodatek nie trzeba wprowadzać do organizmu żadnych płynów, aby powstał kontrast. Każdy narząd odbija ultradźwięki inaczej, dzięki czemu można rozpoznać jego strukturę. Można powiedzieć, że ultrasonograf układa odbite fale w obrazy, rejestruje kształty i dzięki temu widać odchylenia od normy. Działa podobnie jak system nadawczy nietoperza, “widzącego” otoczenie i przeszkody, które odbijają wysyłane przez niego ultradźwięki. Ważną częścią aparatu jest głowica, w której znajduje się przetwornik ultradźwięków. Obraz narządu lub wybranej tkanki powstaje na monitorze dzięki temu, że impuls akustyczny zostaje zamieniony na elektryczny.
Co pokazuje USG?
Narządy ludzkie mają różne echogeniczności. Oznacza to, że w różny sposób odbijają fale ultradźwiękowe. W rezultacie, na ekranie wyświetlane są granice i struktury narządów. Badanie USG we wczesnej ciąży pokazuje zagnieżdżone zapłodnione jajo i rozwijający się z niego embrion. W zaawansowanym stadium ciąży zwykle nie widać ciała całego płodu. Podczas kręcenia głowicą są dostrzegalne jedynie poszczególne części: głowa, kończyny, narządy, które mogą być mierzone, można ocenić ich strukturę i rozwój. Można oszacować rownież pozycję embrionalną, ilość płynu owodniowego i stan dopływu krwi do łożyska i pępowiny oraz sprawdzić czy płód prawidłowo się rozwija. Interpretacja obrazu USG wymaga bardzo dużego doświadczenia

Badania USG w ciąży a diagnoza stóp końsko-szpotawych?

W niezagrożonej i prawidłowo rozwijającej się ciąży badania USG wykonuje się 3-4 razy. Takie badanie nie wiąże się z żadnym ryzykiem powikłań u matki i dziecka, dlatego można wykonywać je często, a w szczególności gdy lekarz podejrzewa jakieś powikłania.
  • Pierwsze badanie USG pomiędzy 6 a 8 tygodniem ciąży - podczas tego badania lekarz jest w stanie określić czy płód zagnieździł się w jamie macicy, jaki jest jego wiek i jaka będzie przybliżona data porodu.
  • Drugie badanie USG pomiędzy 11 a 14 tygodniem ciąży, tzw. USG genetyczne - służy do diagnostyki wad genetycznych (przeziernośc karkowa) i nieprawidłowości rozwoju płodu (budowa poszczególnych częsci ciała i narządów, czynność serca i mózgu);
  • Trzecie badanie USG pomiędzy 20 a 24 tygodniem ciaży, tzw. USG połówkowe - Podczas tego badania szczególną uwagę zwraca się na budowę czaszki, kręgosłupa, nerek i serca, aby wykluczyć ich wady wrodzone. Jest to możliwe, ponieważ dziecko jest już na tyle duże, a szkielet nie jest skostniały i nie zasłania ich całkowicie. PODCZAS TEGO BADANIA NAJCZĘŚCIEJ UJAWNIAJĄ SIĘ STOPY KOŃSKO SZPOTAWE.
  • Czwarte badanie USG w okolicy 36 tygodnia ciąży - służy sprawdzeniu w jakiej pozycji ułożone jest dziecko przed porodem, ocenie ilości płynu owodniowego, a także wielkości płodu i stanu łożyska.

Jeśli już wiesz, że Twoje dziecko może mieć wrodzoną stopę końsko-szpotawą, to koniecznie skontakuj się z lekarzem, który ma doświadczenie w diagnozowaniu i leczeniu tej choroby. Ustal z nim strategię leczenia i zdobądź wszystkie potrzebne Ci informacje. Zadbaj o to, by lekarz podczas USG przebadał dziecko również pod kątem innych wad, które mogą współwystępować z SKS.

JEŻELI PRZYGOTUJECIE SIĘ W CIĄŻY NA TO, ŻE WASZE DZIECKO MOŻE MIEĆ STOPY KOŃSKO-SZPOTAWE, BĘDZIECIE MIELI PLAN DZIAŁANIA I WYBRANEGO ORTOPEDĘ - TO CZAS PO PORODZIE SPĘDZICIE SKUPIAJĄC SIĘ TYLKO NA RADOŚCI, ŻE WASZE MALEŃSTWO JEST JUŻ Z WAMI!