Czy to na pewno metoda Ponsetiego?

W ciągu pięćdziesięciu lat tysiące pacjentów na całym świecie zostało wyleczonych dzięki metodzie Ponsetiego.
Setki lekarzy, fizjoterapeutów dotarło do Iowa, by uczyć się jej od samego mistrza, ale również sam Ponseti ciężko pracował, aby szkolić innych lekarzy w tym kierunku.
Sukces nie przyszedł sam.

Metoda Ponsetiego jest bardzo dobrze opisana przede wszystkim przez samego Dr Ponsetiego dzięki temu, że opublikował swoją pracę na temat leczenia zniekształcenia w 1963 r.
"To dzięki mojej żonie, która pchała mnie do napisania książki „Wrodzona stopa końsko-szpotawa”

Pierwsze wdanie książki, opublikowane przez Oxford University Press w 1996 roku, spowodowało, że została ona rozpowszechniona.

Lekarze, którzy uznają lepsze wyniki leczenia metodą Ponsetiego są chętni, aby rozpowszechniać informacje o jej zaletach.
Niektórzy z nich pisali do Ponsetiego, że czują się winni, że nie przyjęli jego metody wcześniej, lecząc dzieci z tą wadą.

A czy Twój lekarz leczy na pewno metodą Ponsetiego?

Pozornie metoda Ponsetiego wydaje się prosta, ale w rzeczywistości taką nie jest.
Może to przekonanie, że jest łatwa stało się wynikiem jej różnych „wersji”?
Brak dogłębnego zrozumienia anatomii funkcjonalnej stopy i samej metody skutkuje tym, że wielu lekarzy nie rozumie głębi tego leczenia, starając się wprowadzać swoje modyfikacje do techniki, która jest bardzo dobrze sprawdzona.

Słowo o lekarzach...


  • Wielu lekarzy twierdzi, że jest biegłych w metodzie Ponsetiego, ale w rzeczywistości nie jest. To nie dlatego, że są "złymi" lekarzami...to dlatego, że metoda Ponsetiego, choć prosta, jest bardzo precyzyjna i wymaga dużej uwagi skupionej na szczegółach.
  • Nie wszyscy też lekarze praktykują metodę Ponsetiego co do joty, choć mogą oni nazywać to „metodą 'Ponsetiego”.
  • Aby zoptymalizować swoje szanse powodzenia leczenia przy użyciu metody Ponsetiego, warto odwiedzić lekarza akredytowanego przy PIA (Ponseti International Association) i wybrać się do niego, nawet jak to będzie daleka podróż.
    Dodatkowe podróżowanie będzie się opłacało i będziesz mieć pewność, że leczenie jest przeprowadzone tak jak powinno być.
  • Sprawdź, czy lekarz faktycznie przeprowadza leczenie wg. sposobu podanego przez Ponsetiego: poprawne gipsowanie, tenotomia, szyna odwodząca, a nie tylko uskutecznia własną metodę i śmie ją nazywać metodą Ponsetiego.
  • Odchylenia od prawdziwej metody Ponsetiego często powodują znaczne zmniejszenie zadowalających korekt (a nawet może powodować problemy).
    Jeżeli lekarz odchodzi od protokołu bez istotnego powodu, poszukaj innego lekarza!
  • Czytaj jak najwięcej i konsultuj u wielu lekarzy.
    Nie bój się. Masz do tego pełne prawo!
  • Wybierz prawidłowego (a nie pierwszego) lekarza najwcześniej jak to jest możliwe.
  • Spotkaj się ze specjalistą od leczenia SKS a nie z ogólnym ortopedą, gdyż wiedza tego ostatniego może być niewystarczająca.
  • Ważne jest, aby znaleźć lekarza odpowiednio przeszkolonego do przeprowadzenia leczenia metodą Ponsetiego, ponieważ lekarz za pomocą nieco innej „metody Ponsetiego" nie może mieć tego samego wskaźnika sukcesu i może potencjalnie uszkodzić stopę dziecka.
Na stronie internetowej przedstawiono podstawy metody Ponsetiego. Poczytaj o nich. Poniżej najbardziej istotne elementy. Jeśli leczenie odbiega od tego, znaczy to tyle, że lekarz nie wie CZYM jest metoda Ponsetiego:

Ogólnie:

  • Działaj jak najwcześniej - w ciągu kilku dni lub co najmniej w ciągu kilku tygodni po urodzeniu.
    Nie czekaj na to jak dziecko będzie starsze. Im wcześniej tym najlepiej.
  • Metoda Ponsetiego (ściśle stosowane przez lekarza leczącego sks) powinna być zastosowana przed uwzględnieniem zabiegów chirurgicznych na stopie, chociaż w niektórych przypadkach operacja jest konieczna.
    Lekarz, który postępuje ściśle wg. metody Ponsetiego będzie w stanie doradzić z prawidłowym podejściem.

Gipsowanie:


  • Gips zakładany w metodzie Ponsetiego to tzw. długi gips.
    - zaczyna się od palców a kończy na pachwinie
    - noga powinna być zgięta w kolanie pod kątem 90° i również zagipsowana
    - gips powinien być dobrze wymodelowany na nodze, szczególnie na stopie i w miejscu korekcji.


  • Gips powinien zostać usunięty w ciągu godziny przed lub w trakcie wizyty u lekarza.
    Zbyt szybkie usunięcie gipsu i stopa zostawiona bez zabezpieczenia szybko się dekoryguje.
  • Gips jest najlepszym materiałem do korekcji stopy w metodzie Ponsetiego.
    Niektórzy lekarze chcą używać różnych miękkich taśm.
    Zdarza się, że używają tylko miękkiego gipsu (soft cast), który jest w porządku, ale trudniej jest uzyskać dobrze uformowany gips przy użyciu tylko tego materiału, a istnieją dowody naukowe, że wyniki takiego gipsowania nie są tak dobre.
    Jeśli już używany jest soft cast to jako zewnętrzna warstwa, a pod nim normalna, cienka warstwa gipsu.
  • Dla noworodków, by wykonać korekcję, powinno się użyć ok. 5-6 gipsów (w 95% przypadków).
    Jeżeli lekarz musi użyć więcej niż 8 gipsów... jego technika w zastosowaniu metody prawdopodobnie nie doszła dobrze do perfekcji.
    Za każdym razem nowy gips "ustawia" stopę na zewnątrz-rotacja stóp powinna zmienić się o ok. 10-15 stopni.
    Ostatni gips powinien być ustawiony na ok. 70 stopni odwiedzenia.

kształty poprawnych opatrunków gipsowych

kształty poprawnych opatrunków gipsowych

Tenotomia:


  • Większość dzieci leczonych metodą Ponsetiego będzie potrzebowało tenotomii ścięgna Achillesa.
  • Jest to jedyna inwazyjna część tej metody, ale jest jednak o wiele mniej inwazyjna niż tradycyjna korekta chirurgiczna.
  • Wskazaniem do tenotomi jest skrócone ścięgno Achillesa, które jest odporne na rozciąganie.
  • Dla tenotomii stosuje się też nazwę "przezskórna tenotomia" i jest to inna procedura niż otwarte nacięcie lub Z-wydłużenie lub po prostu wydłużenie ścięgna Achillesa.
  • Zabieg przecięcia odbywa się najczęściej w znieczuleniu miejscowym i trwa ok. 10 minut.
  • Lekarz będzie używać bardzo cienkiego skalpela do przecięcia ścięgna.
  • Szwy nie są konieczne w celu zamknięcia rany po zabiegu.
  • Po tenotomii zakłada się ostatni gips na okres ok. 3 tygodni. Jest to czas, gdy regeneruje się ścięgno.

Szyna odwodząca:


  • Szyna odwodząca powinna być założona tego samego dnia, co zdjęcie gipsu po tenotomii
  • Z założeniem szyny nie wolno czekać kilku dni, ponieważ skutkuje to nawrotem
  • Szynę stosuje się wg. protokołu, o którym powinien poinformować Cię dokładnie lekarz.
  • Szyny używa się do 4 roku życia, a jeśli jest taka potrzeba to nawet do 5. lub 6 roku życia.
  • Jeśli Twój lekarz zaleca coś innego - nie jest to zgodne z założeniami metody Ponsetiego.
  • Wszelkie ortezy, pojedyncze buty zwane ADM i inne sprzęty rehabilitacyjne zamiast szyny odwodzącej są przyczynianiem się do niepoprawnego leczenia.

Zapytaj swojego lekarza o:


Jeśli nie wiesz, w którym kierunku pójść, zapytaj.
Powiedzenie mówi:
Kto pyta, nie błądzi.

I Ty miej odwagę zadać kluczowe pytania swojemu lekarzowi i żądaj na nie odpowiedzi.
Nie zostawiaj niedomówień.

Ogólnie:

  • Jakie jest Pana doświadczenie w leczeniu wrodzonej stopy końsko-szpotawej?
  • Ile dzieci z tym rozpoznaniem ma Pan teraz pod opieką?
  • W jakim zakresie odbiega Pan od metody Ponsetiego?
  • Jaki przebieg leczenia Pan sugeruje i jakie będą jego widełki czasowe?
  • Jak długo po urodzeniu należy rozpocząć leczenie?
  • Stopa jest typowa czy atypowa?

  • Czy moje dziecko ma stopy nietypowe: atypowe, złożone?
  • Jeśli tak, to czy będzie inny styl leczenia i jaki?
  • Jakie są Pana doświadczenia w rozpoznawaniu i leczeniu nietypowego zniekształcenia?
  • Gipsowanie:

  • Kiedy jest idealny początek na założenie gipsu?
  • Czy korzysta Pan z tradycyjnego gipsu czy lub lekkiego gipsu czy z formy mieszanej (włókna szklanego, taśmy)?
  • Czy gipsuje Pan osobiście?
  • Przez jak długi okres będzie trwało gipsowanie?
  • Jak często będzie następować wymiana opatrunków gipsowych?
  • Można przewidzieć, ile gipsów będzie potrzebne?
  • Jeśli spadnie gips, gdzie i jak szybko możemy Pana znaleźć?
  • Co należy zrobić, jeśli widzę, że stopa sinieje?
  • Co należy zrobić, jeśli górna lub dolna część gipsu będzie naciskać, obcierać?
  • Tenotomia:

  • Czy tenotomia jest w znieczuleniu miejscowym czy ogólnym?
  • Jak długo trwa zabieg?
  • Czy mogę być z dzieckiem podczas zabiegu?
  • Jak długo noga pozostaje w gipsie po tenotomii?
  • Szynowanie:

  • Jak długo moje dziecko będzie nosić szynę 23 godziny na dobę?
  • Które z szyn Pan poleca i dlaczego?
  • Jak często będziemy mieć kontrole?
  • Co Pan sądzi o szynie Denisa Browne'a, Mitchella, Dobbsa - czy każda jest tak samo dobra?
  • Co Pan poleca na pęcherze, owrzodzenia, otarcia, podrażnienie skóry ?
  • Nawroty:

  • Jak często pacjenci doświadczają nawrotów?
  • Jak postępować w czasie nawrotu?
  • Jak będziesz leczył nawrót?
  • Inne:

  • Co sądzisz o towarzyszących terapiach w leczeniu: fizjoterapia, taping?
  • Jak skontaktować się z Tobą w skrajnych sytuacjach?